Over kompassen
In het dagelijkse leven worden we meestal geholpen als we ons oriënteren. Immers, overal staan borden en wegwijzers. Als buitensporter heb je echter vaak te maken met een omgeving waar je op je eigen 'richtingsgevoel' bent aangewezen. Juist dan is een kompas onmisbaar.
Een kompas geeft in principe antwoord op een tweetal vragen:
- Welke route moet ik volgen om op het juiste punt uit te komen? Dit om te voorkomen dat je verdwaalt.
- Waar ben ik? Voor als dit dus niet gelukt is …
Kortom, een kompas biedt veiligheid.
Wat je moet weten: declinatie en inclinatie
Declinatie
Een kompas is eigenlijk niets anders dan een magneet(naald) die naar het Noorden wijst. Alleen valt dit magnetische Noorden niet samen met het Noorden op de kaart. Deze afwijking wordt ook wel declinatie genoemd. De declinatie verschilt per regio en kan al snel oplopen tot zelfs 20° of meer. Dus moet je corrigeren. Er zijn RECTA kompassen met een Declinatie correctie. Dan corrigeer je één keer en hoef je niet steeds de juiste richting te berekenen. Wel zo makkelijk. Op de meeste kaarten staat de declinatie wel specifiek aangegeven.
Inclinatie
Er is nog een tweede afwijking die het kompassen moeilijk maakt: Inclinatie. Het magnetisch veld is namelijk niet overal even sterk. Daardoor kan de kompasnaald uit balans raken en tegen het glas van de roos vast komen te zitten. Kompasmakers verdelen de wereld daarom in vijf zg. inclinatiezones. Voor elke zone heb je een ander kompas nodig. Vijf in totaal dus. · Door de speciale constructie van de naald hanteert RECTA standaard maar twee inclinatiezones en dus ook maar 2 verschillende kompassen voor de gehele wereld. (Kompassen met het onderstaande Global System zijn zelfs geschikt de gehele wereld)
Global System
 Het ingenieuze (en simpele) 'Global system' laat de magneet en de naald -verticaal- onafhankelijk van elkaar bewegen. Hierdoor blijft de kompasnaald dus overal ter wereld feilloos horizontaal. Zelfs bij een inclinatie van ruim 20° zal de naald horizontaal blijven doordat naald en magneet van elkaar gescheiden zijn.
Kompassen uitgerust met het Global Systeem kunnen dan ook probleemloos over de gehele wereld worden gebruikt. Van Alaska, Australië en Nieuw Zeeland tot in het zuidelijkste puntje van Tasmanië.
|
